تبلیغات
فرکانس تفکر (ارتعاش اندیشه) - عید نوروز
یکشنبه 27 اسفند 1396

عید نوروز

   نوشته شده توسط: فرکانس تفکر ( ارتعاش اندیشه )    

عید روز جشن است؛ عید جشن است، باید آن را روز شادی دانست. در قرآن واژه عید به معنی بازگشت (معاد)، عادت و تكرار آمده است، تَكُونُ لَنَا عِیدًا.

اَید (عید)

عید روز جشن است؛ عید جشن است، باید آن را روز شادی دانست. در قرآن واژه عید به معنی بازگشت (معاد)، عادت و تكرار آمده است، تَكُونُ لَنَا عِیدًا.هرگاه سخن از عید می‌شود نوروز به یاد می‌آید، نوروز جشنی است كه پیش از پیدایش دین‌هایی مانند مهرپرستی یا زرشت برای ایرانی‌ها شناخته شده بود؛ اكنون این پرسش پیش می‌آید كه واژه عید از چه دوره‌ای جشن نوروز، گفته شد؟ آیا نوروز را باید جشن نوبهار گفت یا عید نوروز؟نگاهی به نوشته نوروزنامه‌ها نشان می‌دهد كه نه ایرانیان و نه مسلمانان ایران، هیچگاه از این روز كه آغاز سال است با نام عید یاد نكرده‌اند؛ در كتاب «نوروز‌نامه» نوشته ملامحسن فیض كاشانی كه از بزرگان جهان تشیع است درباره‌ی نوروز چنین آمده است:

 اما بعد چنین روایت كرده، معلی بن حنین كه در روز نوروز، نزد منبع حقایق و دقایق امام جعفر صادق (ع) رفتم، فرمود: آیا می‌دانی امروز چه روزی است؟

گفتم: فدای تو شوم روزی است كه عجمان تعظیم آن می‌نمایند و هدیه به یكدیگر می‌فرستند.

فرمود به خدای كعبه سوگند كه باعث آن تعظیم امری قدیم است بیان می‌كنم آن را برای تو تا بفهمی.

گفتم: ای سید من، دانستن این روز را دوست‌تر دارم از آن كه دوستان مرده‌ی من زنده شوند و دشمنان من بمیرند، پس فرمود: ای معلی، نوروز روزی است كه خدای تعالی عهدنامه از ارواح بندگان خود گرفته كه او را بندگی كنند، دیگری را با او شریك نسازند و ایمان بیاورند به فرستاده‌ها و حجت‌های او و ائمه‌ی معصومین صلوات الله علیهم اجمعین، و اول روزی است كه آفتاب طلوع كرد و بادی كه درختان را باور می‌سازد وزید و خرمی زمین آفریده شد و روزی است كه كشتی نوح بر زمین قرار گرفته‌.

در سراسر این رساله سخن از نوروز است و نام عید بر آغاز یا پایان آن نیامده است.

«خیام» شاعر، ریاضی‌دان و حكیم سده‌ی پنجم هم كتابی به نام «نوروزنامه» دارد كه درباره‌ی نوروز این‌گونه نوشته است:

 در این كتاب كه بیان كرده آمد در كشف حقیقت نوروز كه به  نزدكی ملوك‌عجم كدام روز بوده است و كدام پادشاه نهاده است؟ و چرا بزرگ دانسته‌اند آن را ؟ (206)

«نوروز»

زكوی یار می‌آید نسیم ماه نوروزی

                                               از این باد ار مددجویی چراغ دل«حافظ»                                      

درباره پیدایش نوروز سخن بسیار گفته‌اند آن چه در این جستار می‌آید نتیجه پژوهش و داوری دلبستگان به تاریخ، اسطوره، آیین‌ها و جشن‌های ملی ایرانیان است بنابراین جا دارد كه پیش از كنای این جستار سخن فرزانه توس را بشنویم كه:

سخن گفته شد گفتنی هم نماند

 

من از گفته‌ خواهم سخن با توراند











«فردوسی»به نوشته ابوریجان:

«نوروز» نخستین زور است از فروردین و از این جهت روز نو نام گرفته است كه پیشانی سال نو است.

نوروز از نگاه به دینان

به باور ایرانیان خداوند جهان را از نخستین روزفروردین آغاز كرد و نخستین روز از آن ماه را اورمزد نام نهاد. پس نام اورمزد آغاز سال و آغاز هر ماه از سال است. به دینان با این نامگذاری‌ها به این روزهای جشن، رنگ دینی زده‌اند.

 نوروز در دوره‌های تاریخی

در دوره هخامنشیان،  اشكانیان و ساسانیان نوروز باشكوه هرچه بیشتر برگزار می‌شده است. در دوره ساسانیان، پیوند عمیقی میان این جشن‌ها و شاهان به وجود آمد. در این دوره بود كه جشن نوروز از سویی جنبه مذهبی به خود گرفت و از سویی دیگر درباری شد. آنگونه كه این جشن‌ها را از میان جان و دل مردم جوانه زده بود، بالیده بود آیین شاهان عجم گفته می‌شد: چنانكه خیام درباره آمدن موبد موبدان در روز نوروز به نزد پادشاه چنین می‌نویسد:

آیین ملوك عجم از گاه كی‌خسرو تا به روزگار یزدجرد شهریار كه آخر ملوك عجم بود چنان بوده است كه روز نوروز نخست كسی از مردمان بیگانه، موبد موبدان پیش ملك آمدی با جام زرین پرمی و انگشتری و دری و دیناری خسروانی و یك دسته خوید سبز رشته و شمشیری و تیر و كمان و دوات و قلم، و اسبی و بازی وغلامی خوب روی و ستایش نمودی و نیایش كردی او را به زبان پارسی به عبادت ایشان. چون موبد موبدان از آفرین بپرداختی پس بزرگان دولت درآمدندی و خدمت‌ها پیش آوریدی.


نوروز در اسلام

هیچگاه نوروز در میان ایرانیان به دست فراموشی سپرده نشده است. اسلام آمد در ایران گسترش یافت اما نوروز آیینی نبود كه با دستورهای دینی مخالف باشد. از این رو ماند و ماندگار شد و نه تنها شاعران مسلمان ایرانی در ستایش آن شعر گفتند، شاعران عرب نیز از نوروز به نیكی یاد كرده‌اند.

در زبان پهلوی نوروز را (نوگ روز) می‌گفتند این واژه پس از مدتی به نوك روز درآمد همین واژه است كه ابونواس شاعر عرب زبان درباره‌اش گفته است:

به حق المهرجان و نوك روز

 

و خرج روز البسال

عربی شده واژه نوروز هم نیروز است...

ملا محسن فیضی از قول امام صادق درباره نوروز می‌نویسد كه:

نوروز، روزی است كه جبرائیل علیه‌السلام بر حضرت رسالت صلی‌الله علیه و آله نازل شد به وحی.

روزی است كه آن حضرت بت‌ها را شكست.

روزی است كه حضرت ابراهیم خلیل بت‌های مشركان را شكست.

روزی است كه حضرت رسالت صلی‌الله علیه و آله امر فرمود یاران خود را با امیرالمومنین علیه‌السلام بیعت امارت نمایند.

روزی است كه بار دوم اهل اسلام با امیرالمومنین علیه‌السلام بیعت كردند.

روزی است كه آن حضرت به دنبال ظفر می‌یاید و آن ملعون را در كناسه كه محله‌ای است در كوفه از گلو می‌كشد...

در پایان رساله از قول امام صادق می‌خوانیم كه:

هیچ نوروزی نیست كه ما توقع خلاصی از غم نداشته باشیم زیرا كه این روز به ما و شیعیان ما نسبت دارد. عمال آن را حفظ كرده‌اند و شما آن را ضایع كرده‌اید/


http://www.nashrenazari.com

بخشی از کتاب جشن های کهن ایرانی

اثر : سعید وزیری

ناشر : انتشارات نظری 88102775

 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.