سه شنبه 25 مهر 1396

نقش و اهمیت حسابداری در شرکت‌های هواپیمایی

   نوشته شده توسط: فرکانس تفکر    نوع مطلب :صنعت و اقتصاد ،کتاب ،

به مانند تمام صنعت‌های مختلف دیگر، حسابداری نقش مهم و اساسی در صنعت خطوط هوایی ایفا میکند. حسابداری مدیران و کارکنان عادی را قادر می‌سازد تا تصمیماتی آگاهانه اتخاذ کنند، تصمیماتی که نه تنها سرمایه‌گذاری‌های شخصی، بلکه کل مجموعه‌ی شرکت‌ها و صنایع را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

 برخی از نقش‌های حسابداری شامل موارد زیر می‌شود:

·      ارائه دور نمایی از وضعیت اقتصادی شرکت هواپیمایی در یک دوره‌ی زمانی خاص به مدیران شرکت.

·      ارزیابی عملکرد یک شرکت هواپیمایی در دوره‌های زمانی مشابه.

·   توانمند کردن مدیران به ارزیابی تصمیمات مهم استراتژیک، مانند ‌تصمیم‌گیری بر سر اینکه آیا باید محصول خاصی را از خدمات شرکت حذف یا محدود نمود.

·   به سرمایه گذاران اجازه میدهد تا با مقایسه‌ی دقیق دو شرکت مختلف، بتوانند بخوبی تصمیم بگیرند که کدام شرکت به بهترین شکل با استراتژی سرمایه گذاری آن‌ها تطابق دارد.

حسابداری تمام داده‌های کمیتی مورد نیاز شخص برای رسیدن به اهداف گفته شده را مهیا می‌کند. در حسابداری، دو زیر شاخه‌ی مهم و اصلی وجود دارند: حسابداری مالی و حسابداری مدیریتی. حسابداری شرکت‌های هواپیمایی دارای اصول و پایه‌های مشابه حسابداری در دیگر صنایع می‌باشد، با این حال، شرکت‌های هواپیمایی نیازمند اطلاعات بیشتری برای کاربران درون و خارج از سازمان هستند. علاوه بر این، در مقایسه با دیگر صنایع، صنعت شرکت‌های هواپیمایی در ایالات متحده آمریکا طبق قانون موظف به افشاء و ارائه‌ی مقادیر قابل توجهی از اطلاعات هستند. در نتیجه برای شرکت‌های هواپیمایی معقول به نظر می‌رسد که با استفاده از این اطلاعات داده‌های خود را مفید‌تر کنند. این مجموعه‌ی اطلاعات عمومی در دسترس، هم برای مدیران و هم برای سرمایه گذاران از اهمیت چشم‌گیر و بسزایی برخوردار هستند. برای مثال شرکت‌های هواپیمایی می‌توانند با استفاده از این داده‌ها، هزینه و مخارج یک صندلی در یک هواپیمای خاص را در طی یک پرواز مشخص تعیین کنند. این کار به شرکت هواپیمایی اجازه میدهد تا تأثیر تغییرات قیمت روی محصولات شان (که در اینجا صندلی هواپیما می‌باشد) را با دقت بررسی و اندازه‌گیری کنند. همچنین با توجه به انتشار کامل داده‌ها و اطلاعات، شرکت‌های هواپیمایی میتوانند به راحتی عملکرد خود در مقابل رقبای شان را سنجیده و محک بزنند. اکثر اطلاعاتی که شرکت‌های هواپیمایی ارائه می‌دهند در وبسایت‌های دولتی مثل www.bts.gov در دسترس می‌باشند. با این حال، این داده‌ها تا زمانی که به شکل داده‌ی خام باشند ارزش چندانی ندارند، چرا که استفاده و بکارگیری اینگونه اطلاعات سخت و دشوار بوده و نیازمند تجزیه و تحلیل سنگین و گسترده‌ای هستند. برخی از شرکت‌ها نیاز روز افزون به داده‌های به روز و دقیق که ارزش بالاتری دارند را درک کرده، و داده‌ها را به نحوی ارائه میکنند که مدیران و سرمایه‌گذاران بتوانند به راحتی و به نحو مطلوب از آن‌ها استفاده کنند.

به‌طور معمول در هر شرکتی دو بخش اصلی حسابداری حضور دارند: حسابدار کنترل کننده و حسابدار خزانه‌دار. حسابدار کنترل کننده مسئول سازماندهی و کنترل مکانیزم‌های مالی شرکت، گزارش دهی مالی و رسیدگی و نظارت به سیستم حسابداری شرکت و همچنین هرگونه ممیزی داخلی روی دفتر‌های شرکت می‌باشد (سیگیل و شیم، 2005). در سوی دیگر، حسابدار خزانه دار مسئول دریافت و توزیع بودجه و سرمایه‌ی شرکت می‌باشد (داونس و گودمن، 2006). خزانه‌دار روی پرداخت‌های شرکت نظارت داشته، و در برخی شرکت‌ها مسئول محافظت و نگهداری ابزارهای مالی پولی و غیره (مانند دسته چک‌ها) می‌باشد. علاوه براین، خزانه‌دار مسئول حفظ بازار برای اوراق بهادار شرکت بوده، که شامل سهام و اوراق قرضه می‌باشد (داونس و گودمن، 2006).

 

جدول 1.2 مسئولیت‌های حسابدار کنترل کننده و خزانه‌دار

خزانه‌دار

حسابدار کنترل کننده

برنامه‌ریزی مالی

مدیر اجرایی ارشد حسابداری

مدیریت سرمایه‌ی کاری

برنامه‌ریزی و نظارت

تعیین سیاست‌های اعتباری

گزارش دهی مالی

مدیریت سرمایه گذاری‌ها

مالیات‌ها

دریافت، نگهداری و توزیع بودجه

توسعه/ ممیزی سیستم حسابداری

توسعه‌ی بازارهای مورد نیاز برای اوراق بهادار شرکت

حسابرسی داخلی

حسابداری مالی

به‌طور کلی حسابداری دارای دو شاخه‌ی مختلف است: حسابداری مالی و حسابداری مدیریتی. حسابداری مالی «زیر مجموعه ای از حسابداری است که روی آماده سازی صورت‌های مالی به منظور استفاده ذینفعان خارج سازمانی تمرکز دارد» (پورتر و ساویر، 2006). بر اساس این تعریف، حسابداری مالی بر آماده‌سازی آن دسته از صورت‌های مالی تمرکز دارد، که مربوط به افرادی است که در تعاملات و کارهای روزمره‌ی سازمان تداخل ندارند. از آنجا که این صورت‌ها برای افراد عادی (غیر مدیران) هستند، باید به شکلی تهیه و ارائه شوند که حتی اشخاصی که درک اولیه ای از سیستم حسابداری دارند، بتوانند بخوبی آن‌ها را فهمیده و درک کنند. در ایالات متحده‌ی آمریکا، صورت‌های مالی سازمان‌ها باید بر طبق اصول پذیرفته شده حسابداری ایالات متحده امریکا (‌U.S GAAPتهیه و تدوین شوند. این اصول و قواعد به افرادی که دانش اولیه‌ای از سیستم حسابداری دارند اجازه میدهد که اوضاع و شرایط مالی شرکت‌های مختلف در صنایع گوناگون را با دقت با هم مقایسه کنند. این اصول و استاندارد‌ها این اطمینان را به وجود میآورند که اطلاعات ثبت و ارائه شده، به خوبی قابل مقایسه باشند. این بدان معنی است که لازم است شرکت‌ها اطلاعات را طبق ضوابط خاصی ارائه دهند، تا بتوان دارایی‌های جاری یک شرکت را با دارایی‌های جاری شرکت دیگری مقایسه کرد. سر فصل‌های این گزارشات، مانند ترازنامه‌ها، صورت‌های سود و زیان، و صورت‌های جریان وجوه نقد در بخش‌های آینده به تفصیل مورد بررسی قرار خواهند گرفت.

حسابداری مالی همچنین شامل رسیدگی به دفاتر شرکت‌ها به منظور اطمینان یافتن از دقیق بودن شان می‌باشد. این رسیدگی و ممیزی به معنی بررسی بی‌طرفانه دفاتر و رقم‌های مربوط به صورت‌های مالی شرکت، به منظور اطمینان یافتن از دقت و درستی آن‌ها می‌باشد. این ممیزی‌ها و رسیدگی‌ها را می‌توان توسط کارکنان داخلی خود شرکت، یا توسط سازمان‌های مستقل، مانند موسسات ارائه دهنده‌ی خدمات حسابداری، انجام داد. به‌طور معمول ممیزی و رسیدگی داخلی توسط گردانندگان خود سازمان هدایت می‌شود. عطف به قانون Sarbanes-Oxley، حسابرسی داخلی مهمتر از فرآیند حسابداری بوده که سعی در متصل کردن و همراستا کردن زمان ارزشمند و تلاش‌های گردانندگان و کارمندان تحت نظر آن‌ها را دارد. حسابرسی خارج از سازمان عموما توسط یک حسابرس مستقل و بیرون از سازمان انجام می‌پذیرد. یک حسابرس بیرونی، که [1]CPA یا حسابرس معتبر عمومی نامیده میشود، شخصی است که صلاحیت و توانایی تهیه کردن یک گزارش حسابرسی را دارد. این حسابرس مستقل نظر خود را در مورد اعتبار صورت‌های مالی سازمان ارائه می‌کند، با این حال؛ نمی‌توان گزارش وی را به عنوان گواهی و مجوزی در تأیید صورت‌های مالی یا سوابق حسابداری شرکت در نظر گرفت. حسابرسان صورت‌های مالی، چه درونی و چه بیرونی، دارای اهمیت بسیار بالایی برای شرکت‌ها می‌باشند. سرمایه‌گذارانی مانند بانک‌ها یا شرکت‌های سرمایه‌گذاری خصوصی باید قادر باشند تا به آنچه که در صورت‌های مالی یک شرکت ارائه شده است اعتماد کنند، و بتوانند بر مبنای این اعتماد تصمیماتی مرتبط با سرمایه‌گذاری کردن یا نکردن در شرکت را اتخاذ نمایند. در صورت فقدان صورت‌های مالی دقیق و شفاف، سرمایه‌گذاران اطلاعات ضروری و لازم برای اخذ تصمیم مالی قاطع یک شرکت را نخواهند داشت.

حسابداری مدیریتی

پورتر (2006)، حسابداری مدیریتی را به عنوان «شاخه ای از حسابداری که تمرکز خود را روی ارائه‌ی اطلاعات به مدیران، به قصد تسهیل برنامه‌ریزی و کنترل می‌باشد» معرفی و تعریف میکند. حسابداری مدیریتی با مهیا کردن صورت‌هایی سرو کار دارد که مورد استفاده‌ی «افراد درون سازمانی» شرکت قرار می‌گیرند، که در واقع این کار به معنی مهیا سازی صورت‌ها برای مدیران می‌باشد. این صورت‌ها را می‌توان به عنوان ابزاری برای نیاز‌های فردی مدیران در نظر گرفت. با کمک این صورت‌ها، مدیران قادر خواهند بود هرگونه اطلاعاتی که شرکت متمایل به بررسی و پیگیری آن باشد را ارائه دهند. همان‌طور که می‌توان از تعریف فوق نتیجه گرفت، همواره آزادی و اختیار عمل قابل توجهی در طراحی و ترسیم چنین صورت‌هایی، وجود دارد، چرا که مدیران شرکت‌های گوناگون، اهداف مختلفی را طراحی و دنبال می‌کنند. هیچگونه اصول پذیرفته شده حسابداری[2]از پیش تعیین شده‌ای برای صورت‌های حسابداری مدیریتی وجود ندارد، و چنین صورت‌هایی را به عنوان مقیاس‌های مالی غیر اصولی[3] در نظر می‌گیرند. جدول 2.2 تفاوت‌ها و شباهت‌های بین حسابداری مدیریتی و حسابداری مالی را بررسی و مقایسه می‌کند.

جدول 2.2 مقایسه‌ی بین حسابداری مالی و حسابداری مدیریتی

تفاوت‌ها

حسابداری مالی

حسابداری مدیریتی

مخاطب مورد نظر

کاربران بیرونی

·     سهامداران

·     بستانکاران (وام دهندگان)

·     بانک‌ها

·     موسسات مالی

·     سرمایه گذاران بالقوه

کاربران داخلی

·         هیئت‌های اجرایی

·         مدیران

خط مشی دنبال شده

رعایت کردن اصول پذیرفته شده‌ی حسابداری GAAP

بر اساس نیاز‌های فردی مدیران

اهداف

به سهامداران اجازه می‌دهد تا بتوانند عملکرد شرکت‌ها را مقایسه کنند.

به مدیران اجازه می‌دهد تا بخش‌های خاص مد نظر خود را، آنگونه که می‌خواهند، بررسی و بازبینی کنند.

منبع اطلاعاتی

صرفا بر مبنای داده‌های تاریخی می‌باشد

می‌توانند از نسبت‌های منتشر شده استفاده کند و صرفاً وابسته به تاریخچه‌ی عملکرد‌ها نیست

تفاوت‌های موجود در حسابداری شرکت‌های هواپیمایی

با توجه به صنعت خاصی که شرکت‌های هواپیمایی در آن به کار و رقابت می‌پردازند، حسابداری شرکت‌های هواپیمایی به نحوی با حسابداری در صنایع سنتی متفاوت میباشد. نه تنها خود این صنعت، صنعتی خاص و متمایز است، بلکه خدماتی که توسط شرکت‌های هوایی ارائه میشوند نیز، تفاوت‌های متعددی مانند بازار هدف، منطقه یا مناطق تحت پوشش، سطح مورد نظر اعتبار و شهرت، و موارد دیگر را شامل میشوند. علاوه بر این، سطح بالای دخالت دولت‌ها در صنعت هوایی از دیرباز تا به امروز تأثیرات ادامه دار خود را حفظ کرده است که شامل تاثیر روی حسابداری در این صنعت هم میشود. به منظور ارائه‌ی تعریفی دقیق و مشخص از حسابداری در صنعت هوایی، لازم است به انجمن بین‌المللی حمل و نقل هوایی[4]، یاتا، مراجعه کنیم. با توجه به توضیحات این انجمن، هدف از حسابدار درآمد خطوط هوایی "اداره کردن کنترل، گزارش دهی، استفاده و حسابرسی بلیط‌ها، اضافه بار و دیگر اسناد قابل محاسبه میباشد. در اجرای این کار باید دقت و انعطاف لازم مد نظر قرار گیرد، تا حداکثر بازدهی در رسیدگی به اطلاعات بلیط‌ها، و مقادیر دقیق فاکتور‌ها بدست آید. این نوع حسابداری باید تمام تبادلات مالی را اعتبار سنجی کند و امکان بازیابی مواردی که در آنها خطا رخ داده است را نیز تأمین نماید."

ممکن است این تعریف، تعریفی سنگین و حجیم به نظر بیاید، اما بطور‌کلی هدف اصلی از حسابداری در یک شرکت هواپیمایی، ردیابی کردن دقیق و مؤثر تمام عملکرد‌ها و مبادلات مالی شرکت می‌باشد. چنین کاری باعث می‌شود اطلاعاتی بدست سهامداران و مدیران برسد که هم دقیق و هم مرتبط با موضوع مد نظرشان می‌باشد. برخی از مواردی که ممکن است در حسابداری شرکت‌های هوایی مشکل‌زا باشند، شامل تجارت‌های بین‌المللی و مسائل ارزی، بدهی بوجود آمده از درآمد‌هایی که هنوز بدست نیامده‌اند، و در معرض ریسک قرار گرفتن سرمایه می‌باشد. در ادامه‌ی این فصل به بررسی و تحلیل هریک از این مسائل و مشکلات مرتبط با حسابداری در شرکت‌های هواپیمایی خواهیم پرداخت.


[1]. Certificated Public Accountant

[2]. GAAP

[3]. Non-GAAP

[4]. International Air Transport Association, IATA

[5]. IATA Clearing Services

----------------------------------------------------------

بخشی از : کتاب مدیریت مالی در صنعت جهانگردی

اثر : دکتر داوود صادقی

 

استفاده از مطلب با ذکر منبع بلامانع است

http://www.nashrenazari.com



 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.